Nöbetçi Eczaneler
Çarşı-pazar fiyatlarının artmasının temel nedeni döviz kuru hareketleri, üretim maliyetleri ve enflasyondur. Emekli maaşlarının düşük kalmasının ve çalışan emeklilerin ücretlerinde beklenen artışların sağlanamamasının arkasındaki etken ise 2008 yılından bu yana uygulanan hatalı Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) aylık bağlama sistemi, prim gün sayıları ve enflasyon farkı hesaplamalarıdır. Hayat pahalılığı ve emekli gelirleri arasındaki dengesizliğin ana kaynakları şu şekildedir:
- SGK Hesaplama Sistemi: 2008 yılında yapılan yasal değişiklikler ile aylık bağlama oranları düşürülmüş ve emekli maaşı artışları enflasyona endekslenmiştir. Yüksek enflasyon dönemlerinde açıklanan yetersiz zamlar nedeniyle emekli maaşları asgari ücretin ve açlık sınırının altında kalmaktadır.
- Çalışan Emekliler: Emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin maaşları üzerinden kesintiler yapılmakta veya sistem tarafından çalışma şekillerine göre kısıtlamalar uygulanmaktadır. Yargıtay son dönemde bu konuda emsal kararlar alarak emekli çalışanların eksik bildirilen sigorta primleri ve özlük hakları için hak kayıplarının önüne geçmeye çalışmaktadır.
- Hayat Pahalılığı ve Enflasyon: Çarşı ve pazardaki fahiş fiyat artışları küresel ekonomik dalgalanmalar, tedarik zinciri problemleri ve Türkiye’deki yüksek enflasyon oranlarından kaynaklanmaktadır.
- Fiyatlardaki artış hızını (enflasyonu) yavaşlatarak dengelenmesine yardımcı olabilir. Yüksek enflasyon ortamında fiyatların gerilemesi için üretim artışının yanı sıra maliyetlerin (enerji, ham madde, işçilik) düşmesi ve toplam para arzının kontrol altına alınması gerekir.Ekonomik dinamikler doğrultusunda konunun detayları şöyledir:
- Enflasyonun Düşmesi ile Fiyatların Düşmesi Farklıdır: Enflasyonun düşmesi (dezenflasyon), fiyatların gerilediği anlamına gelmez; yalnızca fiyatların bir önceki döneme göre daha yavaş bir hızla arttığını gösterir. Fiyatların mutlak olarak ucuzlaması (deflasyon) nadir görülen ve genellikle ekonomik durgunlukla bağdaşan bir durumdur.
- Arz-Talep Dengesi: Üretilen mal ve hizmet miktarı artarsa, piyasadaki talebin karşılanması kolaylaşır. Bu durum, talebin arzı aşmasından kaynaklanan fiyat artışlarını (talep enflasyonunu) durdurabilir veya yavaşlatabilir.
- Maliyet Engeli: Fabrikaların ve işletmelerin üretim yaparken karşılaştığı enerji, ham madde ve lojistik gibi girdi maliyetleri yüksekse, üretilen mal miktarı artsa bile bu durum nihai ürün fiyatlarına yansır. Yüksek maliyetler sebebiyle fiyatlar düşmez.
- Para Arzı: Bir ekonomideki para miktarı üretilen mal ve hizmet miktarından daha hızlı artıyorsa, üretim artsa bile paranın değeri düşeceğinden fiyatlar genel seviyesi yükselmeye devam eder.
- Fiyatları kurulan komisyonlar belirlemeli!
YORUMLAR