Öğrenci affı tasarısına diploma denklik çözümü de eklenmeli

Ulusal Akif Haber- Sorumlu Yazı işleri Müdürü- Mehmet Toprak

104 bin yurt dışı eğitimli insanın sorunları çözüme yakın!

Öğrenci affı tasarılarında diploma denklik sorunu gibi kapsamlı mağduriyetlerin de çözülmesi talebi bulunmaktadır. Ancak mevcut yasal düzenlemelerde denklik işlemleri doğrudan Yükseköğretim Kurulu (YÖK) mevzuatına bağlı olduğundan, aftan yararlanan öğrencilerin denklik süreçleri için YÖK Denklik Başvuru Kılavuzu ve YÖK Denklik Ana Sayfası üzerinde iyileştirmeler, hukuki haklar TBMM’de sağlanmalı!

Öğrenci affı ve denklik süreçleriyle ilgili bilmeniz gereken temel detaylar şunlardır:

Denklik Mağduriyeti: Yurt dışı üniversitelerde okuyup Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş yapmak isteyen veya mezun olup diploma denklik işlemlerinde takılan öğrenciler, af düzenlemelerinde bu sürecin de kolaylaştırılmasını talep etmektedir.
Kapsam ve Statü: Denklik süreçleri, YÖK’ün tanıdığı yurt dışı üniversite listeleri ve denklik yönetmeliğine göre yürütülür. Mevcut af kanunları Türkiye’deki üniversitelerden ilişiği kesilen öğrencilere odaklandığı için, denklik sorunu bu yasa tekliflerinin teknik sınırları içinde kalabilmektedir.
Güncel Süreç: Gündemdeki öğrenci affı tekliflerinde kapsamın 1 Temmuz 2022 öncesi ve sonrasını içerecek şekilde genişletilmesi beklense de, denklik engeline takılan öğrencilerin talepleri henüz net bir yasal çözüme kavuşturulmamıştır.
Yurt dışı eğitim sonrası karşılaşılan diploma denklik sorununun öğrenci affı kapsamına dahil edilmesi, mağduriyet yaşayan yüz binlerce öğrenci ve aileleri için kritik bir taleptir. Ancak mevcut yasal düzenlemelerde denklik işlemleri ile üniversite kayıt silinmeleri iki farklı idari süreç olarak değerlendirilmektedir.
Neden Denklik Sorunu Afla Çözülmeli?
- YÖK Kriterleri ve Kurum Tanınırlığı: Denklik süreçlerinde YÖK veya Üniversitelerarası Kurul (ÜAK) tarafından talep edilen müfredat uyumu, üniversite tanınırlığı (sıralama kuruluşları kriterleri) veya zorunlu staj/denklik sınavı şartları sağlanamadığında öğrenciler doğrudan mağdur olmaktadır.
- Türkiye’nin dahil olduğu Lizbon sözleşmesine uyum; yurt dışı mezunlarına! Denklik verilerek sağlanır.
- Kesintisiz Eğitim Hakkı: Denklik reddedildiği için Türkiye’deki eğitimine veya meslek hayatına devam edemeyen bireylerin, eksik tamamlama veya yatay geçiş benzeri mekanizmalarla sisteme dahil edilmesi savunulmaktadır.
- Geçmiş Deneyimler: 2013 yılındaki afta olduğu gibi, yalnızca Türkiye’de denkliği kabul edilen üniversitelerden ilişiği kesilenlerin faydalanması gibi kısıtlamalar yerine, denklik sürecinde takılan öğrencilere de ek tamamlama veya yatay geçiş hakları sunulması talep edilmektedir.
Güncel Durum ve Gelişmeler:
- 2026 Yasama Süreci: Planlanan ve TBMM gündemine gelen güncel öğrenci affı taslakları; kayıt silinmesi, devamsızlık ve azami süreyi doldurma gibi akademik veya idari nedenlere odaklanmaktadır.
- - 2026 Yasama Süreci: Planlanan ve TBMM gündemine gelen güncel öğrenci affı taslakları; kayıt silinmesi, devamsızlık ve azami süreyi doldurma gibi akademik veya idari nedenlere odaklanmaktadır.
  - Sektörel ve Siyasi Çağrılar: Diplomalarında denklik krizi yaşayan ve bu nedenle kamu görevlerine kabul edilmeyen gençlerin sisteme kazandırılması için denklik mağduriyetlerinin de af kapsamına (ek yerleştirme, tamamlama eğitimleri) alınması gerektiği çeşitli milletvekilleri ve platformlar tarafından TBMM’de dile getirilmektedir.
  Konuyla ilgili en net yasal değişiklik talepleri ve meclis sunumları için Dr. Levent Uysal gibi milletvekillerinin çalışma ve kanun tekliflerini inceleyebilir, sivil toplum platformlarının yürüttüğü kampanyalar dikkate alınmalı!
  TBMM’si üyeleri; Denklikle ilgili çıkaracakları yasaya; hak edenlere denklikleri verilsin. Şerh konulsun.
- Prof. Dr. Burhanettin Dönmez, eğitim yönetimi alanında uzmanlaşmış Türk akademisyen ve eski Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanıdır. Ankara Üniversitesi ve İnönü Üniversitesinde eğitim yönetimi üzerine akademik çalışmalarını sürdürmüş, 2019-2023 yılları arasında Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı görevini yürütmüştür.
  “Yabancılara diploma vermek için her yola başvuran üniversiteler ve YÖK Dünyanın önde gelen üniversitelerinden mezun olan Türk vatandaşlarına denklik vermemek için her türlü güçlüğü çıkarıyorlar! Üniversitelerde her gün bir yolsuzluktan söz edilirken YÖK ne yapıyor? YOK mu yoksa?” dedi.
  Bu zafer TBMM ile Türk Milletinin olacak! Herkes kazanacak! Türkiye kazanacak!
  Alıntı Erkan Bayrak
  Öğrenci Affı Eksik Kalmasın: Denklik Mağdurları da Görünsün 2026’da öğrenci affı tekrar konuşuluyor. Resmi rakamlara göre kaydı silinen 4 milyona yakın kişi var. Devlet “gelin, tamamlayın” diyor. Çok doğru bir adım. Fakat bir sorun var: Bu af, sadece Türkiye’deki üniversitelerden kaydını sildirenleri kapsıyor. Peki yurtdışında okuyup denklik duvarına çarpanlar? Bugün Türkiye’de on binlerce genç var. Savaş çıktı, Ukrayna’dan döndü. Ekonomik kriz oldu, Balkanlar’dan döndü. Okulunu bitirdi ama YÖK denklik sürecinde takıldı. STS dedi, seviye tespit dedi, 3 yıl-5 yıl oyaladı. Sonra da “denklik veremiyoruz” dedi. Bu gençlerin suçu ne? Okumak istemek mi? Mevcut af taslağı bu grubu görmüyor. Halbuki çözüm çok zor değil: 1. Denklik başvurusu 2 yılı aşan dosyalara koşullu denklik verilsin. Gerekirse alanda 1 yıl staj/uyum eğitimi şartı konsun. 2. STS tamamen kaldırılıp yerine üniversitelerde telafi programı açılsın. Öğrenci eksik dersini burada versin. Bu düzenleme devlete ek maliyet getirmez. Aksine, nitelikli iş gücünü ekonomiye kazandırır. Doktor, mühendis, öğretmen açığı olan bir ülkede, hazır yetişmiş genci kenara atmak lüksümüz yok.