25 Mayıs 2022 Çarşamba
hatay escort çanakkale escort bolu escort Bayan Gazetesi

SİPKAN AŞİRETİ

08 Mart 2022, 08:28
SİPKAN AŞİRETİ
Seyit ATEŞ
 Sipkîler Kürt aşiretleri arasında muharip ve mücadeleci olarak nam salmış bir aşirettir. Şengal bölgesinden Ağrı, Kars, Van ve Iğdır çevresine göç ettiklerine dair birçok kayıt mevcuttur.


SİPKAN (SİPKİ) AŞİRETİ....
Ben SİPKAN (SİPKİ) Aşireti mensubuyum, SİPKAN (SİPKİ) AŞİRETi;
Merkez AĞRI olmak üzere, çoğunlukla; VAN, KARS, ARDAHAN, İĞDIR, ERZURUM, ELAZIĞ, ADIYAMAN (KAHTA) MALATYA, KONYA, SİİRT, BİTLİS, URFA ile birlikte, yurdumuzun dört bir yanında yaşamaktadırlar....
SİPKAN (SİPKİ) AŞİRETİ;
TORUNLAR
MANKİLER
BİRİMİLER
XELESİNİLER
adıyla dört kola ayrılmışlar...
Mayıs yada Haziran ayında akrabalarımızla, AŞİRET mensuplarımızla İSTANBUL’da toplanıp tanışmak istiyoruz...
Haydi bakalım....
Sipki aşireti nereli?
Ağrı'nın Tutak ilçesinde Sipkan (Sipki) aşiret reislerinden ve Hamidiye Alayları'nın komutanlarından Abdülmecid Bey'in oğlu olarak dünyaya geldi. Çiftçilikle uğraştı.

Mehmet Hurşit Paşa 1848 tarihinde saraya sunduğu Seyahanem-î Hudut adlı kitap şeklindeki raporunda Sipkîleri şöyle tarif eder: Sebîkî veyahut Sipkî aşiretinin kabileleri: Bu aşiretin Yezidi olduğunu ancak daha sonra çoğunluğunun Müslüman olduğunu nakleder ve kabileleri şöyle tasnif eder. Müslüman olan kabileler: Brimi, Mânikâ, Mâme Zeydî, Prahâldi, Dereceki, Hâl Haseyni, Prebadi. Yezidi olan kabileler: Mikatilli, İsâ Dezunlu, Bôtiyanlu, Şemsıki, Kılleyri, Çilânili, Hasiynî, Mîranki, Storki, Buhalo.

Müslüman Sipkîler Yezidi olanları akraba saymamışlar ve onlara da herhangi bir gayri Müslim muamelesi yapmışlar. Günümüzde Ermenistan’da yaşayanlar hariç bütün Sipkîler Müslüman’dır. En ünlü alimleri Mellé Resulé Sipkî’dir 1827 yılında vefat etmiş. Kabri Muş Aladdin Bey Camii’nin son cemaat kısmındadır.

Sipkîlerle ilgili Osmanlı ve İran arşivlerinde çok belge var özellikle Sipkilerin İran topraklarına girip yağma ve talan yapmalarından ötürü İran devletinin Osmanlı’ya yaptıkları şikâyetler ve bundan dolayı yapılan görüşmeler ayrıca Sipkîlerin İskan edilmeleri ile ilgili meseleler ve Hamidiye alaylarında gösterdikleri yayarlılıklar hakkındadır.

Sipkîlerin, birisi 400 süvari 175 piyade, diğeri 400 süvari 225 piyadeden müteşekkil iki alayı vardı. Komutan aşiretin reisi Abdulmecid Paşa idi. Paşa alaylarıyla beraber Pasinler, Malazgirt, Kafkasya cephelerinde Ruslara karşı savaşmış ve Pasinler cephesinde muhtelif yerlerinden yaralanmıştır. Ayrıca Rusların çekilmesinden sonra bölgede Ermenilerin başlattığı mezalime karşı mücadele etmiş ve bu meyanda Ermenilerle beraber hareket eden Yezidileri de aynı kategoride saymış. Bacağından aldığı yara sürekli cephelerde olması nedeniyle bir türlü iyileşememiş ve vefatı da bundan olmuştur. Abdulmecid Paşa’nın Mondros Mütarekesi’nden sonra Kazım Karabekir’e yazdığı mektup şöyledir:

 “Kars ve Kağızman hududunda bulunan ebna-ı cinsime ve lâsiyemme aşairime mensup ekrada karşı Ermenilerin yaptıkları zalimane ve kâhirane harekat bizi tamamıyla imhaya yüz çevirttirmiş. Beher gün Çekerlerin mevcudiyetinden istimdad talebinde bulunmaktadır. Bu istimdad-ı mütemadiyeler ciğerlerimize tesir etmiş. Bademe hayatımızı teenni bir surette beklemek bir vecihle tahammül haricinde olduğundan İslam aşairinin mezalim-î dilsûzanelerine şikapta bütün mevcudiyetimle mecbur kaldımsa da asker bulunmak itibariyle bilâ emir gitmek muvafık olmayacağı zehabı istizan-ı devletlerine dehalete beni mecbur etti. Sabırsızlıkla intizardayız. Müsaade buyrulmadığı takdirde galeyana gelen aşair-i mevcudemi teskine iktidarım yoktur. Bütün aşair ise bu haldedir. Ya mezalim-i vakıanın oradaki milletimiz ve sair milletler üzerinden ref’i esbabının istikmaline veyahut ne suretle hareket edileceğinin inbasına lütüf ve merhamet buyrulmasını selâmet nâmına arzeylerim. Ferman (Kâzım KARABEKİR, İstiklal Harbibiz C,1 S,332.)”

Sipki Aşiret Reisi İhtiyat Binbaşı Abdulmecit 1926 yılında çıkarılan ve hiçbir haklılığa ve hukuka uymayan sadece zulümden ibaret olan, ağa ve beylerin sürgünü kanunu aynı yılın eylül ayında milli mücadele kahramanı olan Abdulmecid Paşa ile ailesine de uygulanmış ve paşa oğulları Zeki, Halis, Köroğlu, Reşit ve yakın akrabaları sürgüne yollanmış. İlk durak yerleri olan Horasan Eleşgirt arasında bulunan Tahir (Dehar) Beldesi’nde Halis Bey fırsatını bulup atına atladığı gibi kaçmayı başarmış ve İran’a geçmiş. Ağrı Dağı isyanı başladıktan sonra isyana katılmış. İsyanın bastırılmasından sonra tekrar İran’a geçmiş bilahare çıkan aftan istifade ederek evine dönmüş. 1950–1960 yılları arasında Demokrat Parti’de milletvekilliği yapmış. 27 Mayıs 1960 darbesinde o da Yassıada’da yargılanmış ve ceza almış. Bu hadiseden sonra siyasetten çekilmiş 1977 yılında 88 yaşında vefat etti Allah rahmet etsin.

 Abdulmecid Paşa önce İstanbul’a oradan da Kayseri’ye gönderilmiş. 1928 yılında Ağrı isyanının lideri İhsan Nuri Paşa’nın devletle yaptığı anlaşma gereği birçok ağa ve beyin dönüşüne izin verilmiş. Paşa bu surette evine dönmüş ancak halkı dağılmış kendisi ve ailesi yokluğa düşmüş vaziyette idi. Pasinler cephesinde bacağına aldığı yara kangrene dönmüş vaziyette idi. Aile cephede silah arkadaşı olan ve aynı zamanda birçok katliamının sorumlusu Orgeneral Salih Omurtak nezdinde girişimde bulunur gazi olduğu için 1930 yılında Doğubayazıt askeri revirinde tedavi altına alınır fakat kangren bütün vücuduna yayıldığı için tedavi mümkün olmamış ve orada vefat etmiş. Şeyh Ahmed-i Xani türbesinin haziresine defnedilmesi için vasiyette bulunmuş ancak devlet izin vermemiş. Paşa’nın naaşını Ağrı-Tutak’ın Meter Köyü’nde Şeyh Şehid’in yanına defnedilir.

Allah rahmet etsin.

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

    GAZETE MANŞETLERİ

    HAVA DURUMU

    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:

    ANKET Sonuçlar Tümü

    ?24 Haziran milletvekilli seçiminde hangi partiye oy vereceksin

    NAMAZ VAKİTLERİ

    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:

    EN ÇOK YORUMLANANLAR

    BUGÜN

    BU HAFTA

    BU AY

    SPOR TOTO SÜPER LİG

    Tür seçiniz:

    SENDE YAZ

    Ziyaretçi Defteri

    Siz de yazmak istemez misiniz?

    ARŞİV